Reklamlar

Arşiv

Archive for the ‘Matematik Coğrafya’ Category

Dünya’nın Dönüş Hızı


Üzerinde yaşadığımız Dünya’nın bize dönüyor gibi gelmese de, Dünya her zaman hareket halindedir. Dünya hareketini kendi ekseni etrafında ve güneşin etrafında dönerek yapmaktadır. Dünya’nın dönüşünü neden hissetmiyoruz sorusuna şu örnek ile açıklayabiliriz; İçinde bulunduğunuz bir uçağın hiç hareket etmediğini düşünebilirsiniz, fakat uçak penceresinden dışarıya baktığınızda uçağın hareket ettiğini görebilirsiniz. Aynı şekilde gökyüzüne baktığınızda bulutların hareket ettiğini görürsünüz. Bulutların hareket ediyor hissi Dünya’nın dönmesinden ileri gelmektedir.  

Dünya ekseni etrafında ne kadar hızlı dönüyor ?

Her şeyden önce bilinmesi gerekiyor ki Dünya’nın şeklinden dolayı, Dünya’nın her yerinde dönüş hızı sabit değildir. Enlemlere göre farklılık göstermektedir. Geniş enlem olan Ekvator enleminde dönüş hızı en fazla olup, 1,669,8 km / s‘dir. Kutup bölgelerine doğru dönüş hızı azalmakta olup 90 kuzey ve güney enlemlerinde dönüş etkin sıfıra iner. Bu parmak uçlarında bir basketbol topunu döndürmeye benzer. Parmağınızın temas ettiği yer an az dönüş hızına sahip alan olurken, topun tam orta kısmı ise en hızlı dönüş hızına sahiptir. Bunun temel nedeni topun küresel bir şekle, Dünya’nın geoit şekle sahip olmasıdır.

Dünya neden dönüyor? 

Dünya Güneş sisteminde yer alan bir gezegendir ve bu sistem içerisinde bir çekime maruz kalmaktadır. Kendisi ile birlikte diğer 7 gezegende dönmektedir. Maruz kaldıkları çekim kuvvetleri, iç yapıları ve hacimlerine bağlı olarak farklı dönüş hızlarına sahiptirler. Dünya bir yılı 365 dönüş sağlayarak sağlarken, diğer gezegenlerde bu sayısı 10.000 dönüşü geçmektedir. 

Dünya’nın dönüş yönü neresidir ?

Dünya ekseni etrafında dönüşünü Batı’dan Doğu yönüne yapmaktadır. Başka bir ifade ileri soldan sağa doğru dönüş yapmaktadır. Daha somut bir ifade ile saat yönünün tersine doğru dönüş yapmaktadır. Türkiye’den bir örnek ile açıklayacak olursak, Ağrı ili güneşi gören ilk illerimizden olup doğuda yer almaktadır. İzmir ise en batıda yer alan illerimizden olup güneşi diğer illere göre en son gören şehirdir.

  

Reklamlar

Dünya Güneş’e ne kadar uzaktır ?


Dünya’nın Güneş’e uzaklığı

Güneş, güneş sisteminin merkezinde bulunur ve gezegenler, asteroitler ve kuyruklu yıldızlar gibi diğer cisimler güneşi çevreler. Gezegenlerden biri olan Dünya da Güneş’in etrafında dönmektedir. Dünya ile Güneş arasındaki uzaklık, astronomik birim (au) olarak da adlandırılır ve bu astronomik birim, güneş sistemi boyunca diğer mesafeleri ölçmek için de kullanılmaktadır.

  • Güneş ile Dünya arasındaki mesafe ortalama 149.6 milyon kilometredir.
  • Dünya ile Güneş arasındaki mesafe o kadar fazladır ki, Güneş’ten gelen ışık, Dünya yüzeyine çarpmak için saniyede 186.000 mil hızla gelmektedir.
  • Dünya Güneş etrafında izlemiş olduğu yörüngeden dolayı, Güneş’e olan uzaklık yıl içerisinde değişmektedir. Buda Güneş’e olan uzaklığın sabit olmadığını göstermektedir.
  • Tarihte Dünya’nın Güneş’ olan uzaklığı ilk olarak M.Ö. 250’de Yunan gökbilimci Aristarchus elde etmiştir.
  • Günümüzde modern teknoloji ile ölçümler yapılmaktadır. Radar sistemleri ve ışın teknolojisi kullanılmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise Güneş’in yaymış olduğu enerjiden dolayı ölçümlere tam doğru sonuçlar olarak görülmemelidir.

Bunları biliyor muydunuz?

Aralık 4, 2014 Yorum bırakın

  • Kuyruklu yıldızların kuyrukların oluşum nedeni yüzeylerinden buharlaşan maddelerdir. Bu kuyrukların uzunluğu 140 milyon km daha uzun olabilmektedir. Bu değerde Güneş ile Dünya arasındaki mesafeye denk gelmektedir.
  • Jüpiter’in 16 uydusunda biri olan Ganvemede, Plüto ve Merkür gezegenlerinden daha büyüktür.
  • Güneş sisteminde yer alan Mars ve Venüs gezegenlerinin uyduları bulunmamaktadır.
  • Dünyaya yaklaşan meteorlar Dünya’nın çekiminden dolayı düşmektedir.
  • Atmosferi olmayan ayda, öğle vakti sıcaklık 130 santigrant dereceyken, gece vakti sıcaklık -200 dereceye düşer.
  • Dünya üzerinde hayali olarak varsayılan meridyenlerin başlangıç yeri İngiltere’nin Greenwich semtinde bulunan rasathane kabul edilir.
  • Dünya Güneş üzerinde dönüşünü 365 saat, 48 dakika ve 45.51 saniyede tamamlar.
  • Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu vakit kış dönemi, en uzak olduğu dönem ise yaz dönemine denk gelmektedir. En uzak olduğu döneme Alhelion(afelyon), en yakın olduğu döneme Perihelion (perihelyon) denir.

Kartografya Ders Notu


Kartografya Ders Notu
Telif Hakkı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Akademisyenlerinden Doç. Dr. Hasan TATLI Hocamıza aittir merak edilen noktalar için iletişim adresi :

Tel: 0 286 2180018 / 1828
email: tatli@comu.edu.tr

Dünyanın Şekli ve Coğrafi Konum 2


Untitled from advar1 on Vimeo.

Yerel Saat ve Ortak Saat


Yerel Saat

• Güneşin gökyüzündeki durumuna göre ve yeryüzündeki cisimlerin gölge boyuna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

• *Yani güneşin en tepede olduğu ana ya da gölge boyunun en kısa olduğu ana öğle vakti denir.(yarı gün)

Özellikleri:
• 1)Aynı meridyen üzerinde bulunanbütün noktalarda yerel saat aynıdır.
• 2)360 tane yerel saat vardır.
• 3)Her meridyenin yerel saati arasında 4 dak. Zaman farkı vardır.
• 4)Namaz, sahur ve iftar vakitlerinin tespitinde kullanılır.


Ortak (Ulusal – Milli) Saat

Çalışma hayatında, yerel saatlerin hepsini kullanmak mümkün değildir. Ticari ve ekonomik ilişkilerin kolaylaştırılması, haberleşme ve ulaşım hizmetlerinin hızlı ve düzenli bir şekilde yapılabilmesi için, yerel saatten farklı olarak, ortak saat ya da ulusal saat uygulamasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle her ülkenin, kendisine en uygun meridyenin yerel saatini bütün ülke sınırlarında geçerli hale getirmesiyle oluşan saate ortak saat adı verilmektedir.

Doğu – batı doğrultusunda geniş olan ülkeler (A.B.D, Kanada, Çin, vb.) aynı anda birden çok ortak saat kullanırlar. Ancak doğu – batı yönünde dar olan ülkeler (Türkiye, İtalya, Bulgaristan, İspanya, vb.) ise aynı anda tek ortak saat kullanırlar.

Türkiye’de, 1978 yılına kadar, 2. saat diliminde yer alan 30° Doğu meridyeninin yerel saati ortak saat olarak kullanılmıştır. 1978 yılından sonra, güneş ışınlarından daha fazla yararlanarak enerji tasarrufu sağlamak amacıyla, ileri ve geri saat uygulamasına geçilmiştir. Şöyle ki;

• Yaz döneminde 3. saat dilimine giren 45° Doğu meridyeninin yerel saati esas alınarak ileri saat uygulamasına geçilmiştir.
• Kış döneminde ise 2. saat dilimine giren 30° Doğu meridyeninin yerel saati esas alınarak geri saat uygulamasına geçilmektedir.

(Yazının devamı tekrar niteliğindedir)

• Bir ülkede zaman karışıklığını önlemek için herhangi bir meridyenin yerel saatinin bütün ülkelerde geçerli hale getirilmesiyle oluşan saate ortak saat denir.

Neden ortak saat?

Haberleşme ve ulaşım sistemlerinin hızlı ve düzenli bir biçimde yapılabilmesi için ortak bir saate ihtiyaç duyulmuştur.

UYARI: Doğu- Batı doğrultusunda geniş olan ülkelerde aynı anda birden fazla ortak saat kullanılır.(Rusya, ABD, Kanada vb.) Ancak Doğu- Batı doğrultusunda dar olan ülkelerde ise tek ortak saat kullanılır.(Şili, Bulgaristan)

Ülkemiz Doğu- Batı doğrultusunda geniş alan kaplamadığından tek bir ortak saat kullanılır. Ancak 1978’den itibaren Güneş ışığından daha fazla faydalanmak, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla ileri-geri saat uygulamasına geçilmiştir. Ülkemizde:

• Kış Dönemi(23 Eylül- 21 Mart): 2. Saat dilimine giren 300 Doğu meridyeninin yerel saati esas alınarak geri saat uygulamasına geçilmiştir.
• Yaz Dönemi(21 Mart- 23 Eylül): 3. Saat dilimine giren 450 Doğu meridyeninin yerel saati esas alınarak ileri saat uygulamasına geçilmiştir.

Saat Dilimleri (Uluslararası Saat)

Bilim ve tekniğin hızla gelişmesiyle ülkeler arası ekonomik ve siyasi ilişkilerin artması, buna bağlı olarak iletişimin hızlı olması uluslararası saatin doğmasına yol açmıştır. Bu sebeple saat dilimleri oluşturulmuştur. Dünya üzerinde 24 saat dilimi vardır.

Tarih Değiştirme Çizgisi

Dünya’nın doğu ve batı yarım kürelerinin uç noktaları arasında bir günlük zaman farkı vardır. Bu nedenle, Başlangıç meridyeninin devamı olan 180° meridyeni, tarih değiştirme çizgisi olarak kabul edilmiştir.

• 180° boylamının batısına doğru gidildiğinde, Doğu Yarım Küre’ye geçildiği için, tarih 1 gün ileridir.

• 180° boylamının doğusuna doğru gidildiğinde, Batı Yarım Küre’ye geçildiği için, tarih 1 gün geridir.

Kaynak;

Grafik Bilgisi