Coğrafya Bilim

"Türkiye'nin En Büyük Akademik Coğrafya Sitesi"

Archive for the ‘Jeomorfoloji’ Category

Gerçek Alan ve İzdüşüm Alan

Posted by Geography Teacher, Özcan Ocak 3, 2017


Sevgili öğrenciler, yanlış hatırlamıyorsam 9.sınıfta karşımıza çıkan gerçek alan ve izdüşüm alan bir kaç konuda kafaları karıştırıyor. Aklımıza en çok takılan sorular ile konuya açıklık getirerek, bu konumuzu tekrar etmiş olacağız. Öncelikler gerçek alan ile başlayalım;

Gerçek Alan: Alanda bulunan bütün yerşekillerini dahil ederek hesaplanan alandır. Bir başka ifade ile belirlenmiş olan alanda bulunan dağların yüzeyi, ovaların yüzeyleri, tepelerin yüzeyleri vb. yerşekillerinin yüzeyleride kabul edilerek hesaplanan alandır.

İzdüşüm Alan: Kabul edilmiş olan alanda, hiçbir yerşekili (dağ, ova, tepe, vb) kabul edilmelden, bütün alanın deniz seviyesinde ( 0 metrede)  olduğunu kabul ederek hesaplanan alandır.

Bu iki kavramı öğrendikten sonra Türkiyemizi örnek alarak konuyu pekiştirelim. Türkiye’nin gerçek alanı:814,578 km2 iken izdüşüm alanı 780,576 km2’dir. Bu iki bilgi Türkiye’nin gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasında 34,002 km2’lik bir farkın olduğunu göstermektedir. Buradan çıkarılması gereken sonuç; Türkiye yerşekilleri baz alınarak hesaplanmış olan alan, izdüşüm alanına göre fazla çıkmaktadır. Bu fark göstermektedir ki Türkiye topraklarının yarıdan fazlasının eğim değerleri %15’in üzerindedir. Bölge olarakta bu farkın açılmasında Doğu Anadolu Bölgesi başta gelmektedir. İzdüşüm alan ile farkın en az olduğu bölgemiz ise Marmara Bölgesi’dir.

gercekalanturkiye

Türkiye’nin Gerçek Alanı

izdusum-alani

Türkiye’nin İzdüşüm Alanı

 

 

 

 

 

 

 

 

Ülkemizden Dünya’ya doğru açılırsak, izdüşüm alan ile gerçek alan arasıdan en büyük farkların yükselti ve engebe alanlarının fazla olduğu bölgelerde rastlanmaktadır. Bu ülkelere örnek olarak Nebal, Afganistan, Şili, Bolivya…vb verilebilir. En az farka sahip ülkelere ise; Hollanda, İngiltere, Almanya, Danimarka…vb örnek verebiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1) Ekvatordan kutuplara gidildiginde izdüşüm alan ile gerçek alan durumu?

  • Bu soruda bilmeniz gereken husus izdüşüm alan ile gerçek alanın meridyen ve enlem gibi konularında değerlendirilemeyeceğidir. Yani soru meridyenler arasında gibi bir ifade vermeyip genel bir ifade ile “ekvatorlardan kutuplara doğru” bir ifade vermiş ise değerlendirme yapılmaz. Çünkü izdüşümde her yer deniz seviyesinde kabul edildiği için değişen bir şey söz konusu değildir. Gerçek alan ise yükselti ve engebenin durumuna göre değişmektedir. Sabit bir azalma ve artma söz konusu değildir. Fakat yukarıda da belirttiğim gibi “şu meridyenler arasında” izdüşüm sorarsa, ekvatordan kutuplara doğru izdüşüm alan azalır.

Sormak istediğiniz sorularınızı yorum kısmına yazabilirsiniz.

 

Posted in Fiziki Coğrafya, Harita Bilgisi, Haritalar, Jeomorfoloji, Kartografya | Etiketler: , , , , , | Leave a Comment »

Klizimetre

Posted by ReacWiki Kasım 20, 2014


Klizimetre yüzeylerin eğimini ölçen bir alettir. Bu âlet yardımı ile bir aşınım yüzeyinin, bir plato yüzeyinin, bir ovanın veya bir taraça yüzeyinin, bir vadi yamacının eğimini ölçmek mümkün olur.

cgrblmPrizmatik-Fosforlu-Eğim-Ölçerli-Pusula

 
Prof.Dr. Deniz EKİCİ hocamızın ders notlarından yararlanılmıştır.

Posted in Jeoloji, Jeomorfoloji | Etiketler: , , | Leave a Comment »

Bozcaada Arazi Çalışması Raporu

Posted by Birol YILDIZ Mart 3, 2012


Bu çalışma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğrencilerinden Birol YILDIZ tarafından hazırlanmıştır
Çalışma teması BOZCAADA arazi yapısının Jeolojik Ve Jeomorfolojik yapısıdır.

Bozcada Arazi Çalışması Raporu

Sırasıyla : Batı Burnu,Zunguma Burnu ve Ayazma Plajı.

Bozcaada arazi yapısı olarak miyosen yaşlı kayaçlardan oluşmaktadır. Adanın %6’lık dilimi kumul sahalarından meydana gelmekte ve adada plajlı yapı 15˚ eğime sahiptir. Ayrıca niş eğim kırıklığı vardır.Kıyılarda ise doğal köprü oluşumlarına rastlanır.Ve bu durum geniş plajlar şelf ortamındaki sığlığı kanıtlar.Kumul sahasındaki unsurlar ise ince-iri kumullardan oluşur.Ayrıca adada embriyotik (yeni oluşum) kumul sırtlarının oluşumlarınada rastlanır.


Resim 1 : Batı burnu kıyalarından bir kumul sırtı.

Kıyı kumulunun oluşabilmesi için kıyı ortamına bol sediman taşınması gerekmektedir.Ayrıca bu ortam içinde gelgit genliğinin az olması gerekir.Kıyı oluşumunda bir yönden esen rüzgarlar etkilidir.Ayrıca bu bölgedeki “niş” oluşumu da yüksek enerjili kıyı oluşumunu kanıtlamaktadır.Burdaki kumulların uzanış yönünden de rüzgar yönünü tahmin edebiliriz.Dikkatimizi çeken önemli bir noktada Kum dalgası yani (Ripple-Mark) tır. Kum dalgası (Ripple-Mark)lar kumullara dalgalı bir görünüm kazandırırlar. Ripple-marklar birbirine paralel küçük sırtlarla bunların arasında yer alan oluklardan oluşur.Bu kumullarda rüzgara bakan yamacın eğimi diğer yamacın eğiminden daha fazladır.


Resim 2 : Ripple-Mark

Kumul sahalarından başlayarak kıyı şeridine kadar “elektriksel öz direnç” değerlerini kullanarak bundan elde edilen veriler ışığında kıyı ortamının geçmişi hakkında bilgi sahibi olabiliriz.


Resim 3: Batı burnu kıyısı ve kumul sahası arasında yapılan Elektiriksel Özdirenç çalışması.

Bu çalışmanın amacı Elektriksel Özdirenç verileri yoluyla arazi yapınsın geçmişi hakkında bilgi edinmek ve buna bağlı olarak kıyı ve kumul sahaları arasındaki bu süreci morfolojik açıdan artaya koymaktır.

Bölgede kumul bitkileri oluşumu vardır. Kumul alanlarda yetişen bu bitkilere topraktaki tuz bitkiye zarar vememektedir çünkü bitkiler yapısı itibariyle çok dayanıklıdır. Özellikle Amoflia tuza ve sıcağa karşı töleranslıdır.


Resim 4: Kumul Bitkileri

Bölgelde gel git kaynaklı oluşan deniz çayırlarınada rastlamaktayız.


Resim 5: Deniz Çayırı

Adanın batı ucuna gittiğimizde Kum taşlarından oluşmuş doğal bir köprü örneğine rastlıyoruz. Bu tür köprüler genel olarak yüksek falezli kıyılarda oluşur.


Resim 6: Doğal Köprü

Kıyı kumullarından iç kesimlere doğru ilerledikçe küçük çölleri andıran kumul sahalarına rastlıyoruz. Deflasyon Çukuru olarak adlandırdığımız bu yapılar rüzgarın etkisiyle meydana gelip U şeklinde Parabolik bir şekil oluştururlar.


Resim 7: Deflasyon Çukuru

Yalıtaşları: Kıyı kumullarının bulunduğu yerlerde oluşurlar.Bu bölgelerde yeraltındaki kireç kristalleşip kum ve çakıl tanelerini birbirine bağlayarak yalıtaşlarını oluşturur.Daha sonra kumulun gevşek bölümleri rüzgarla taşınınca ya da savrulunca alttaki yalıtaşları ortaya çıkar.Yalıtaşlarının oluşması için yer altı sularının kireçli olması ve buharlaşmanın çok yüksek oranda olması gerekir.

Yalıtaşları bir konglomera karakterindedirler.Bünyelerinde farklı büyüklükteki yapılarıı bulundururlar.Gel-git içi zonda buharlaşmaya bağlı olarak bu unsurlar birbirine bağlıdır.Yalıtaşları üstünde mavi yeşil algler etkisi önemlidir.
Yalıtaşlarının büyük bölümü “holosen” dönemine aittir.Yalıtaşları deniz seviyesinin belirlenmesinde (stratigrafisi) ve araştırılmasında önemli ipuçları verir.


Resim 8: Bozcaadadaki yalıtaşlarından(Beachrock) bir görünüm.

Eolinit
Bozcaada’nın güney kıyısındayız. Bölge çok fazla rüzgar almıyor. Arkasındaki tepeler kuzeyden gelen rüzgarı kesmektedir. Ana kaya farklı killi tabakalardan oluşmakta ve üstünden çıkıntı yaparak gelen bir birim olan eoliniti açığa çıkarmaktadır.Taşlaşmış fosil kumul (eolinit) karbonatla yardımıyla reaksiyon geçirerek şimdiki şeklini almıştır. Sığı şelf ortamda biriken kalsiyum karbonat buzul sonrası dönemde karaya taşınmış ve yaşlaşmaya yol açmıştır. Bozcaada’nın güney kıyısındaki bu Eolinit Türkiye nin en güzel Eolinitidir.


Resim 9: Eolinit

Posted in Çevre Bilim, Bölgeler Coğrafyası, Coğrafya Dökümanlar, Dökümanlar, Diğer Konular, Ekoloji, Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji, Kayaçlar ve Minareller, Marmara Bölgesi | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments »

Fiziksel Ve Kimyasal AyrışmA TÜRLERİ

Posted by Birol YILDIZ Kasım 24, 2011


Evet arkadaşlar bü dökümanda Fiziksel Ve Kimyasal AyrışmA TÜRLERİ ni ayrtıntılı olarak inceliyoruz… Telif hakkı : Hacettepe Universitesinden Prof.Doç.Kadir DİRİK hocamıza Aittir..

E- MAIL: kdirik@hacettepe.edu.tr
: kadir.dirik@gmail.com

 

Fiziksel ve Kimyasal AyrısmA

Posted in Coğrafya Dökümanlar, Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji | Etiketler: , , , , , | Leave a Comment »

Dış Kuvvetler Konu Anlatımı

Posted by Geography Teacher, Özcan Ekim 31, 2011


Dış Kuvvetler Konu Anlatımı 1

Dış Kuvvetler Konu Anlatımı 2

Dış Kuvvetler Konu Anlatımı 3

Posted in Coğrafya Konu Anlatımı, Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji, Lise 2 Dersleri | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »