Coğrafya Bilim

"Türkiye'nin En Büyük Akademik Coğrafya Sitesi"

Yardang

Posted by ReacWiki Aralık 15, 2015


Yardang, kelime kökeni olarak Türkçe diline aittir. İngiliz araştırmacı Sven Anders Hedin tarafından ‘steep bank’ adı ile tanıtılmıştır. Türkçe diline uyarlandığı zaman ‘dik bank’ anlamı ortaya çıkmaktadır. Bu keşif 1903 yılında gerçekleşmiştir.

Yardanglar, kurak ve yarıkurak iklim sahalarında görülen, rüzgarın aşındırması ile topoğrafya da gevşek ve deflasyona dayanıksız malzemenin aşındırılması ve geriye aşındırılan malzemeye göre dayanıklı malzemenin kalması ile oluşmaktadır. Şekilleri bulunmuş olduğu topoğrafya, anakaya ve iklim özelliklerine göre değişmektedir. Nitekim Lut Çölü’nde oluşan yardanglar boyları enlerinden uzun şekil kazanmakta iken, Orta Asya Çin coğrafyasında daha basık şekilde yardanglar oluşmaktadır. Veya Amerika Kıtası’nda daha şekilsiz oluşumlar bulunmaktadır.

Yardang oluşumunun mimarı rüzgardır. Rüzgar içinde bulundurmuş olduğu malzemeler ile gevşek malzemeyi aşındırarak topoğrafyada imzasını bırakır. İçinde taşıdığı kumlar daha çok alt katmanında yer aldığı için aşındırmanın en etkili olduğu yer alt kısımlardır.

Yardanglar, bulunmuş olduğu coğrafya hakkında hem klimatolojik hemde jeolojik bilgiler barındırır. Özellikle rüzgar eseri olmaları, o coğrafyada hakim rüzgar yönünü tespit etmede büyük yardımcı olur. Jeolojik olarak ise 5 metreyi bulunan boyları geçmişte yer alan toprak katmalarını göstererek jeomorfolojik rehberlik ederler.

Güzel bir örnek oluşturması bakımından Peru’nun Ica Vadisi’nde bulunan yardanglara deyinmek gerekir. 100 metreyi bulun boyları ve kilometrelerce enleri ile yardang topoğrafyasının en büyükleri arasındadır.

yadan-6yardang1yardang2 yardang4

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: