Coğrafya Bilim

"Türkiye'nin En Büyük Akademik Coğrafya Sitesi"

Coğrafya Bölümü Okunur mu?

Posted by Geography Teacher, Özcan Mayıs 17, 2017



Sevgili öğrenciler, bu yazımızda coğrafya dersi dışında Türkiye’de coğrafya bölümünün artı ve eksilerinden bahsedeceğiz. Bunu yaparkende olaya bir hayal,istek ve ideallerden ikinci olarakta Türkiye’de ki gerçeklerinden bahsedeceğiz.
Her şeyden önce bilmelisiniz ki başkalarının tecrübelerini deneyerek tecrübe etmeyiniz. Benim ve çevremdeki öğretmen arkadaşlarımın şuan ki tecrübelerinden yararlanmanızı tavsiye ederim.Bu bölümü okumuşlar ve değerlendirme yapabilecek konuma ulaşmışlardır.
Coğrafya bölümü Türkiye’de her ne kadar sözel bir bölüm olarak görülse de batı ülkelerinden pozitif bir bilim dalı olarak fen bölümlerinde yer almaktadır. Coğrafya içinde hesaplamada, çizimde, ölçümde, deneyde vs. bulabilirsiniz. Coğrafya genel itibari ile fen bilimleri dersleri ile iç içedir. Biyoloji, kimya, matematik ve fizik derslerinden yararlanır. Örnekler ile açıklarsak bir ekosistem ile biyoloji, çevre kirliliği ve atık konusunu anlamak için kimyayı, yerçekimi ve evren hareketleri için fiziği kullanır. Konuyu buradan nereye getirmek istiyorum. Şuraya tabi ki; Sözel bölümü okuduğun için bu bölümü seçmemelisin. Görsel ve doğacı bir zekaya sahipsen coğrafyayı gerçekten seviyorsan işte o zaman bu bölüm senin için. Bu bölümde okumalısın. Fakat Seni uyarıyorum sevgili öğrencim. Bu kısım halen giriş kısmında bahsettiğim arzu istek ve idealler kısmına girmektedir.
Günümüzde ülkemizde coğrafya bölümü değerini kaybetmiş olsa da tarihin keşifler zamanında en değerli bölüm olduğu kesindi. Dünya tam keşfedilmeden önceki zamanlardan bahsediyorum. Düşünün ki bulunan kıtalar o kıtayı bulan kaşiflerin adlarını alıyor. Günümüzde fizik, kimya dallarında bulunan bilimsel şeylerin bulanın adı verildiği gibi. Teknoloji ile birlikte dünyanın heryeri görünür ve bilinir olmuş. Ne yani coğrafyacı artık değerli değil mi?

Nasip olursa yazının devamını yazacağım…

Reklamlar

Posted in Coğrafya | Etiketler: , , , , | Leave a Comment »

LYS Coğrafya Açık Uçlu Soru Örnekleri

Posted by Geography Teacher, Özcan Ocak 6, 2017


Sürekli değişen sınav sistemine bir yenisi daha eklendi. ÖSYM yeni eklenmiş olduğu soru tipinde adaylardan  sorunun cevapını, kodlama ile açık uçlu soru olarak sormayı düşünüyor. LYS Coğrafya kısmındandan 1 soru bu şekilde sorulacak. Peki nasıl sorular gelecek, soru tipleri nasıl sorulacak soruları adayları düşündürmektedir.

-Bilinen bir kısmı, soruların kısa cevap olarak kodlara işaretlenecek olmasıdır.

-Cevap kağıtlarının optik okuyucular tarafından okunacağını unutmayınız. Kodlamalarınızı doğru şekilde işaretlediğinizden emin olunuz. Sınavdan önce pratik yapınız. Artık sadece isminizi kodlamayacaksınız.

– Pratik yapma açısından ÖSYM’nin 2013 yılında açık uçlu sınavlara örnek olması açısından yayınlamış olduğu denemeyi çözebilir veya göz atabilirsiniz. İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

-Coğrafya dersinden nasıl sorular gelecek derseniz, aşağıya eklemiş olduğumuz ÖSYM’nin soru örneklerinden yola çıkarak; Haritalar üzerinden kanallar, boğazlar, tanımları verilen kavramlar şeklinde devam eden geniş bir alanı kapsamaktadır.

lyscografyalyscografya2 lyscografya1

 

 

 

 

 

Bu başlık altında açık uçlu soru örnekleri paylaşılabilir. Eklemek istediğiniz soru örneklerini yorum kısmına yazınız.

Posted in Coğrafya LYS | Etiketler: , , , , | Leave a Comment »

Gerçek Alan ve İzdüşüm Alan

Posted by Geography Teacher, Özcan Ocak 3, 2017


Sevgili öğrenciler, yanlış hatırlamıyorsam 9.sınıfta karşımıza çıkan gerçek alan ve izdüşüm alan bir kaç konuda kafaları karıştırıyor. Aklımıza en çok takılan sorular ile konuya açıklık getirerek, bu konumuzu tekrar etmiş olacağız. Öncelikler gerçek alan ile başlayalım;

Gerçek Alan: Alanda bulunan bütün yerşekillerini dahil ederek hesaplanan alandır. Bir başka ifade ile belirlenmiş olan alanda bulunan dağların yüzeyi, ovaların yüzeyleri, tepelerin yüzeyleri vb. yerşekillerinin yüzeyleride kabul edilerek hesaplanan alandır.

İzdüşüm Alan: Kabul edilmiş olan alanda, hiçbir yerşekili (dağ, ova, tepe, vb) kabul edilmelden, bütün alanın deniz seviyesinde ( 0 metrede)  olduğunu kabul ederek hesaplanan alandır.

Bu iki kavramı öğrendikten sonra Türkiyemizi örnek alarak konuyu pekiştirelim. Türkiye’nin gerçek alanı:814,578 km2 iken izdüşüm alanı 780,576 km2’dir. Bu iki bilgi Türkiye’nin gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasında 34,002 km2’lik bir farkın olduğunu göstermektedir. Buradan çıkarılması gereken sonuç; Türkiye yerşekilleri baz alınarak hesaplanmış olan alan, izdüşüm alanına göre fazla çıkmaktadır. Bu fark göstermektedir ki Türkiye topraklarının yarıdan fazlasının eğim değerleri %15’in üzerindedir. Bölge olarakta bu farkın açılmasında Doğu Anadolu Bölgesi başta gelmektedir. İzdüşüm alan ile farkın en az olduğu bölgemiz ise Marmara Bölgesi’dir.

gercekalanturkiye

Türkiye’nin Gerçek Alanı

izdusum-alani

Türkiye’nin İzdüşüm Alanı

 

 

 

 

 

 

 

 

Ülkemizden Dünya’ya doğru açılırsak, izdüşüm alan ile gerçek alan arasıdan en büyük farkların yükselti ve engebe alanlarının fazla olduğu bölgelerde rastlanmaktadır. Bu ülkelere örnek olarak Nebal, Afganistan, Şili, Bolivya…vb verilebilir. En az farka sahip ülkelere ise; Hollanda, İngiltere, Almanya, Danimarka…vb örnek verebiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1) Ekvatordan kutuplara gidildiginde izdüşüm alan ile gerçek alan durumu?

  • Bu soruda bilmeniz gereken husus izdüşüm alan ile gerçek alanın meridyen ve enlem gibi konularında değerlendirilemeyeceğidir. Yani soru meridyenler arasında gibi bir ifade vermeyip genel bir ifade ile “ekvatorlardan kutuplara doğru” bir ifade vermiş ise değerlendirme yapılmaz. Çünkü izdüşümde her yer deniz seviyesinde kabul edildiği için değişen bir şey söz konusu değildir. Gerçek alan ise yükselti ve engebenin durumuna göre değişmektedir. Sabit bir azalma ve artma söz konusu değildir. Fakat yukarıda da belirttiğim gibi “şu meridyenler arasında” izdüşüm sorarsa, ekvatordan kutuplara doğru izdüşüm alan azalır.

Sormak istediğiniz sorularınızı yorum kısmına yazabilirsiniz.

 

Posted in Fiziki Coğrafya, Harita Bilgisi, Haritalar, Jeomorfoloji, Kartografya | Etiketler: , , , , , | 2 Comments »

Coğrafya Yıllık Dönem Ödevleri

Posted by Geography Teacher, Özcan Ocak 1, 2017


         Sevgili coğrafya sevenler ve kıymetli öğrenciler, yukarıdaki başlığı okuduğunuzda aşağıda maddeler halinde bulunan klasik yıllık dönem ödevlerini bulabileceğinizi umabilirsiniz. Şimdiden uyarayım ki aşağıda yer alan yıllık dönem ödevleri bu şekilde değildir. Şimdiden siteden ayrılabilir ve farklı sitelere göz atabilirsiniz. Fakat benim bu sayfada hem aktif öğrenme, hem öğrendiğini kalıcı olmasını sağlama hemde öğrendiğini hayata uygulama adına, öğrencilere verilebilecek olan yıllık dönem ödevlerinde değişikliklerde bulundum. Bu değişiklik belirli kalıba girmiş olan yıllık dönem ödevlerinin, her sene öğrenciler tarafından emek vermeden, zaman tüketmeden, beyinleri aktif etmeden sağdan soldan bulmuş olduğu yıllık dönem ödevlerinin ödev olarak kabul görmesiden ileri gelmektedir. Sadece prosedür yerine gelsin öğretmen ödev versin öğrenci bir şeylerin çıktısını alsın gelsin üzerine kurulu bir sistemin doğru olmadığını düşündüğümden dolayı bu başlığı açmayı uygun gördüm. Yazıyı daha fazla uzatmadan öğrencilerin yapabileceği yılsonu dönem ödevi örneklerine geçelim;

Sizde bu düşünceler doğrultusunda bizlere ödev konuları sunabilirsiniz. Yorum veya iletişim kısmını deneyiniz.

1-Çevremizin iklimini bir yıl boyunca incelemeni istiyorum. Özellikle günlük hava durumunu takip etmeni ve bu hava durumunu haftalık ve aylık olarak arşivlemeni bekliyorum. Bununla birlikte hava durumunu aylık etkilerine bağlı olarak çevrende değişen beşeri faktörleri inceliyeceksin. (ısınma,giyim,yeme-içme,spor…vb) Değişimin nedeni, alınan tedbirleri gözlemleyeceksin. Yılsonuna gelindiğinde yapmış olduğun gözlem ve araştırmalardan ne anladığın ve öğrendiğini bizlere anlatacaksın. Bizim için bu zorlu görevi aldığın için şimdiden arkadaşların ve kendi adıma teşekkür ederim.

2-

Yazı devam etmektedir….

Posted in Beşeri Coğrafya, Fiziki Coğrafya | Etiketler: , , , , | Leave a Comment »

Türkiye’de Baraj ve Göllerden Faydalanma

Posted by Geography Teacher, Özcan Ocak 1, 2017


Türkiye bulunduğu coğrafya itibari ile çevresinde bulunan bir çok ülkeden zengin su kaynaklarına sahiptir. Özellikle etkisi altında bulunduğu basınç merkezleri ve bunları oluşturmuş olduğu çeşitli iklimler, bu faktörleri destekleyen yerşekilleri ve özel konumu sahip olduğu su kaynaklarını desteklemekte ve zenginlik katmaktadır.

Türkiye’nin çeşitli iklim özelliklerine sahip olduğu gibi aynı zamanda çeşitli topografik yapılara da sahip olması barındırmış olduğu göl ve barajlarının ülke genelinde dağılımını etkilemiştir. Bu özelliğini örneklerle açıklarsak; Güneydoğu bölgesinin hem iklim hemde yerşekillerinden dolayı doğal göl oluşumu yok denecek kadar azdır. Karadeniz bölgesinde denizden hemen sonra yükselen, denize paralel olan dağlar ise, denizden gelen nemli havanın hızlı yükselmesini ve yağış oluşmasını sağlarken, dağların yüksekliğine bağlı olarakta birbirine paralel dereler halinde hızla akmasına neden olmaktadır. Birbaşka örnek olarak; Doğuanadolu Bölgesinin yükseltisinin fazla olması ve engebelerle dolu olması bu alanda devasal barajların yapılmasına olanak sağlamaktadır.

Türkiye’de hazır durumda ve faaliyet gösteren 504 tane baraj bulunmaktadır. Bu yapay göletlerin 203 tanesi büyük baraj kategorisinde yer alırken 301 tanesi küçük baraj veya diğer bir isim ile gölet durumundadır.

Türkiye’de Bölgelere Göre Barajlar Sayıları

  • Akdeniz Bölgesi’ndeki baraj sayısı :40
  • Ege Bölgesi’ndeki baraj sayısı: 48
  • Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki baraj sayısı : 37
  • Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki baraj sayısı :15
  • İç Anadolu Bölgesi’ndeki baraj sayısı :75
  • Marmara Bölgesi’ndeki baraj sayısı :50
  • Karadeniz Bölgesi’ndeki baraj sayısı :54

Yukarıdaki tablo incelendiğinde en şaşırtıcı sonuç kurak iklime sahip olan İç Anadolu Bölgesi’nin baraj sayısının fazla olmasıdır. Aslında sayılaran daha çok yararlanma ve baraj büyüklüklerine  göre değerlendirecek olursak daha sağlıklı sonuçlar elde etmiş oluruz. Çünkü İç Anadolu Bölgesinde yer alan göllerin büyük bir kısmı küçük baraj durumundadır. Hatta bazı kurak zamanlarda su seviyesi o kadar düşük olan barajlar vardır ki bu barajlardan zaman diliminde faydalanmak mümkün olmamaktadır.

Tabloda bizi şaşırtan diğer bir bilgi ise göller ile dolu bildiğimiz Doğu Anadolu Bölgesi’nin 37 baraja sahip olmasıdır. İstatistik olarak en az baraja sahip olan Güneydoğu Bölgesi’nden sonra ikinci bölgemizdir. Bunun nedeni ise İç Anadolu Bölgesi’nde açıkladığımız nedenin tam tersi durumdur. Yani Doğu Anadolu Bölgesi’de bulunan barajların büyük barajlar olaması ve Türkiye için en büyük faydayı sağlayan barajların burada yer almasıdır. Özellikle Dünya’nın en büyük 6. barajı olan Atatürk Barajı’nı barındırmaktadır. Bu özellikleri ile aslında Doğu Anadolu bölgesi yararlandığımız baraj gücü (elektrik) ile ilk sırada yer almaktadır.

ataturkbaraji

Atatürk Barajı (Adıyaman-Ş.Urfa)

keban-baraji1

Keban Barajı (Elazığ)

deriner-baraji

Deriner Barajı (Artvin)

 

 

 

 

 

Türkiye’de Genel Olarak Göl ve Barajlardan Yararlanma

1-İçme suyu ve evsel su ihtiyaçını karşılamada;

Türkiye göl ve barajlardan yararlanmada en tabi ihtiyaç olarak içme suyu olarak kullanım söz konusudur. İçme suyu için oluşturulmuş göller ve doğal göllerden bu ityaça binayen istifade etme durumu, nufüsun yüksek olduğu alanlarda söz konusudur. Bu alanların başında İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirler gelmektedir. Milyonları aşan bu metrepollerin ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile şehir içlerinde ve şehre yakın alanlarda bir çok göl oluşturulmuştur.

2-Enerji ihtiyacını karşılamada;

Türkiye sahip olduğu hidroelektrik potansiyelin %37 oranında kullanmaktadır. Türkiye Dünya bazında hidroelektrik potansiyeli %1’dir. Avrupa gözönünde tutulduğunda bu oran %16 olmaktadır. Bu oranlardan yola çıkarak Türkiye’nin sahip olmuş olduğu enerji potansiyelini iyi değerlendiremediği ortadadır. 2023 yılı hedefleri içerisinde bu oranların çok daha iyi seviyelere çekilmesi beklenmektedir. Bu sayede göllerden ve barajlardan enerji elde etme miktarları artacaktır.

3-Tatlı su ürünleri elde etmede;

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olsada balıkçılık oranında istenilen seviyede değildir. Bunun yanında göl ve barajlardan elde edilen tatlı su ürünlerinin ayrı bir yeri vardır. Yerel alanlarda bir çok işletme göl ve baraj çevresinde tatlı su ürün işletmeleri mevcuttur. Tatlı su ürünleri arasıdan en çok alabalık ve sazangiller bulunmaktadır.  Bunlardan sazangiller ailesinden olan “inci kefali” sadece Van Gölü’den çıkarılmaktadır. Alabalık ise Türkiye’nin hemen hemen heryerinde bulunabilmektedir.

inci-kefali

İnci Kefali (Van Gölü)

sazanbalik

Sazan Balığı

yayin-baligi-1

Yayın Balığı

 

 

 

 

 

Yayın balığı Türkiye’de yetişen tatlı su balıkları arasında en büyük boyutlara ulaşan balık türüdür. Boyları 3 metreyi bulabilmektedir.

4-Taşkın ve Sellerden Korunma Amaçlı;

İklim özelliklerine bağlı olarak ani yağış alan bölgelerde, yerleşim ve tarım alanlarının zarar görmemesi için, baraj ve göletler oluşturulmuştur. Özellikle Akdeniz iklim bölgesinde yer alan bölgelerimizde bu baraj ve göletler oluşturulmuş.

5-Tarım alanlarını suluma alanında kullanma;

6-Turizm faaliyetlerinde kullanma;

7-Ulaşım sağlamada faydalanma;

8-Tuz ihtiyacını karşılama;

 

Posted in Hidrografya, Turizm Coğrafyası | Etiketler: , , , , , , , , , , | 2 Comments »